Hoe maak je een sociogram in de klas?

Begin niet met het instrument, maar met de vraag van de leerkracht. Wil je samenwerking onderzoeken, zicht krijgen op sociale voorkeuren of een groepsindeling voorbereiden? Kies één doel dat past bij de situatie.

Een afgebakend doel voorkomt dat later meer betekenis aan de antwoorden wordt gegeven dan de gekozen vraag toelaat.

Gebruik korte, begrijpelijke vragen die één situatie beschrijven. Positieve of neutrale vragen zijn een zorgvuldig vertrekpunt.

• Met wie zou je graag samenwerken aan een opdracht?
• Met wie zou je graag in een groepje een activiteit uitvoeren?
• Hoeveel keuzes mag iedere leerling maken?
• Mag een leerling zichzelf kiezen? Meestal staat dit uit.

Leg uit dat antwoorden niet met klasgenoten worden gedeeld en dat er geen goede of foute keuze bestaat. Laat leerlingen individueel antwoorden, zonder overleg of zicht op elkaars scherm of formulier.

Controleer vooraf of de leerlingenlijst actueel is en noteer bijzonderheden zoals afwezige leerlingen. Die context kan later belangrijk zijn.

Beperk toegang tot de leerkrachten of medewerkers die de informatie voor hun taak nodig hebben. Deel geen individuele keuzes met leerlingen of ouders van andere leerlingen.

Gebruik bij oefen- of voorbeeldmateriaal altijd fictieve leerlingcodes. Verwijder afnames wanneer ze niet meer nodig zijn volgens de afspraken van de school.