KlasKracht POKlasKracht PO

Groepsdynamiek

Groepsrollen in de klas observeren

Tijdens samenwerking nemen leerlingen verschillende posities in. De één doet een voorstel, een ander bewaakt de taak en weer een ander verbindt ideeën. Zulke rollen kunnen nuttig zijn om interacties te beschrijven, zolang ze niet als vaste persoonlijkheidskenmerken worden gebruikt.

Door KlasKracht PO6 minuten leestijd

Van etiket naar gedrag

Schrijf liever ‘neemt tijdens deze opdracht als eerste het woord’ dan ‘is de leider’. De eerste formulering is controleerbaar en laat ruimte voor ander gedrag in een nieuwe situatie.

Vergelijk dezelfde leerling bij verschillende taken en groepssamenstellingen voordat je van een terugkerend patroon spreekt.

Welke bijdragen zie je?

Rollen hoeven niet formeel benoemd te zijn. Kijk naar bijdragen die de taak, samenwerking of relatie beïnvloeden.

  • ideeën aandragen of besluiten voorstellen;
  • vragen stellen en samenvatten;
  • anderen betrekken of juist onderbreken;
  • materiaal, tijd of afspraken bewaken;
  • afstand nemen of afwachten.

Ruimte voor rolwisseling

Duidelijke taakrollen kunnen leerlingen helpen ander gedrag te oefenen, maar mogen geen nieuwe vaste labels worden. Wissel rollen en geef vooraf aan wat iedere bijdrage inhoudt.

Evalueer of de structuur deelname evenwichtiger maakt en of de kwaliteit van samenwerking verandert.

Praktische aanpak

Werk in drie zorgvuldige stappen

  1. 01

    Observeer

    Beschrijf bijdragen tijdens een concrete taak.

  2. 02

    Varieer

    Verander taak of samenstelling en kijk of het gedrag meeverandert.

  3. 03

    Oefen

    Bied wisselende taakrollen en bespreek welke bijdrage helpt.